Print Friendly
ਪਾਠ 1 – ਮੁੱਢਲੀਆਂ ਧਾਰਨਾਵਾਂ (ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ)

ਪਾਠ 1 – ਮੁੱਢਲੀਆਂ ਧਾਰਨਾਵਾਂ (ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ)

1. ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਮਦਨ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦਿਓ

ਦੇਸ਼ ਦੇ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਦੂਰੀ, ਵਿਆਜ, ਲਗਾਨ ਅਤੇ ਲਾਭ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਮਾਈ ਕੁਲੱ ਆਮਦਨ।

2. ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਆਮਦਨ –

ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਅਵਧੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਔਸਤ ਆਮਦਨ, ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਆਮਦਨ= ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਮਦਨ/ਜਨਸੰਖਿਆ

3. ਉਪਭੋਗ ਤੋਂ ਕੀ ਭਾਵ ਹੈ?

ਮਨੁੱਖੀ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਲਈ ਵਸਤਾਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਪਯੋਗ ਕਰਨ ਨੂੰ ਉਪਭੋਗ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

4. ਛੁਪੀ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ –

ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਆਰਥਿਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਲਈ ਲੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਦੂਰ ਲੱਗੇ ਹੋਣ ਨੂੰ ਛੁਪੀ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

5. ਨਿਵੇਸ਼-

ਪੂੰਜੀ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

6. ਪੂਰਨ ਰੁਜ਼ਗਾਰ –

ਉਹ ਅਵਸਥਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਾਰੇ ਵਿਅਕਤੀ ਜੋ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਦਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਇੱਛੁਕ ਹੋਣ ਅਤੇ ਕੰਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਣ।

7. ਮੁਦਰਾ ਸਫੀਤੀ-

ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਧੇ ਅਤੇ ਮੁਦਰਾ ਦੇ ਮੁੱਲ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ।

8. ਘਾਟੇ ਦੀ ਵਿੱਤ ਵਿਵਸਥਾ ਜਾਂ ਘਾਟੇ ਦਾ ਬਜਟ-

ਆਮਦਨ ਤੋਂ ਖਰਚ ਵੱਧ ਹੋਣ ਤੇ ਘਾਟੇ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਮੁਦਰਾ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਨੂੰ ਘਾਟੇ ਦੀ ਵਿੱਤ ਵਿਵਸਥਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

9. ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਹਾਇਤਾ-

ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਰਕਾਰਾਂ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਬੈਂਕਾਂ, ਅੰਤਰ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂੰਜੀ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼, ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਅਤੇ ਅਨੁਦਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

10. ਮੌਦਰਿਕ ਨੀਤੀ-

ਉਹ ਨੀਤੀ ਜਿਸ ਦੁਆਰਾ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਟੀਚਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਮੁਦਰਾ ਦੀ ਪੂਰਤੀ, ਮੁਦਰਾ ਦੀ ਲਾਗਤ ਜਾਂ ਵਿਆਜ ਦੀ ਦਰ ਤੇ ਮੁਦਰਾ ਦੀ ਉਪਲਬਧੀ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਦਾ ਹੈ।

11. ਰਾਜਕੋਸ਼ੀ ਨੀਤੀ-

ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਆਮਦਨ, ਖਰਚ ਅਤੇ ਕਰਜ਼ੇ ਸੰਬੰਧੀ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਰਾਜਕੋਸ਼ੀ ਨੀਤੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਸਹਿਯੋਗ ਕਰਤਾ – ਸ਼੍ਰੀ ਅਕਾਸ਼ਦੀਪ ਡੋਡਾ, ਸ.ਸ. ਮਾਸਟਰ, ਸਕੰਸਸਸ ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ

 

Print Friendly

About author

Vijay Gupta
Vijay Gupta1087 posts

State Awardee, Global Winner

You might also like

10th Class0 Comments

ਪਾਠ 3 – (ਜਲਵਾਯੂ)

27 ਭਾਰਤ ਦੇ ਜਲਵਾਯੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਲਿਖੋ। ਭੂ-ਮੱਧ ਰੇਖਾ ਤੋਂ ਦੂਰੀ, ਧਰਾਤਲ, ਵਾਯੂ-ਦਾਬ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਮੌਸਮੀ ਪੌਣਾਂ, ਹਿੰਦ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦੀ ਨੇੜਤਾ 28 ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ


Print Friendly
10th Class0 Comments

ਪਾਠ 2 – (ਧਰਾਤਲ)

11 ਭਾਰਤ ਦੀ ਭੌਤਿਕ ਵੰਡ ਦੀ ਮੁੱਖ ਇਕਾਈਆਂ ਦੇ ਨਾਂ ਲਿਖੋ। ਹਿਮਾਲਿਆ ਪਰਬਤੀ ਖੇਤਰ ਉੰਤਰੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮੈਦਾਨ ਪ੍ਰਾਇਦੀਪੀ ਪਠਾਰ ਦਾ ਖੇਤਰ ਤੱਟ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਭਾਰਤੀ ਦੀਪ 12 ਹਿਮਾਲਾ ਪਰਬਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ


Print Friendly
10th Class0 Comments

ਪਾਠ – 2 ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਆਧਾਰਿਕ ਸੰਰਚਨਾ

ਆਧਾਰਿਕ ਸੰਰਚਨਾ- ਉਹ ਸਹੂਲਤਾਂ ਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਜੋ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਵਿਤਰਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। 2. ਮੁੱਖ ਭਾਰਤੀ ਆਰਥਿਕ ਸਰੰਚਨਾਵਾਂ- ਯਾਤਾਯਾਤ ਦੇ ਸਾਧਨ, ਬਿਜਲਈ ਸ਼ਕਤੀ, ਪੂੰਜੀ ਸਟਾਕ


Print Friendly