Print Friendly
ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਦਿਵਸ (18 ਅਪਰੈਲ) ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼

ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਦਿਵਸ (18 ਅਪਰੈਲ) ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼

ਵਿਰਾਸਤ ਸਾਡੇ ਅਤੀਤ ਦੀ ਉਹ ਸੰਪਤੀ ਹੈ,ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਲਈ ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ । ਸਾਡੀ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਵਿਰਾਸਤ ਦੋਵੇਂ ਜਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦੇ ਨਾ-ਬਦਲਣਯੋਗ ਸੋਮੇ ਹਨ । ਪੂਰਬੀ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਸੈਰੈਂਗੇਟੀ ਦੇ ਜੰਗਲ ,ਈਜੀਪਿਟ ਦੇ ਮੀਨਾਰ ,ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਗਰੇਟ ਬੈਰੀਅਰ ਰੀਫ ਅਤੇ ਲੈਟਿਨ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਬੌਰੌਕ ਕੈਥਡਰਲ ਵਰਗੀਆਂ ਵਿਲੱਖਣ ਅਤੇ ਵਿਵਿਧ ਥਾਵਾਂ ਸਾਡੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਹਨ ।

ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਇਸੇ ਦਾ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੈ । ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ,ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਖਿੱਤੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦੇ ਹੋਣ, ਸਾਂਝੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਥਾਵਾਂ ਉਹ ਕੁਦਰਤੀ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈਆਂ ਥਾਵਾਂ ਹਨ ਜਿਹੜੀਆਂ ਸਾਡੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸੰਸਾਰ ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਸਭਿਅਤਾ ਬਾਰੇ ਸਾਡੇ ਪ੍ਰਤੱਖ ਗਿਆਨ ਦੇ ਮਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ । ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸੰਸਾਰ ਉਤੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਪ੍ਰਸੰਸਾਤਮਕ ਸੋਚ ਅਪਣਾ ਕੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਰਹਿਣਾ ਸਿਖਾਉਣਾ ਹੈ । ਇਹ ਕੁਦਰਤੀ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਚੋਂ ਸ਼ਾਹਕਾਰ ਅਤੇ ਵਿਲੱਖਣ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਉਤਮ ਵਿਸ਼ਵ-ਕੀਮਤ ਤੇ ਰੋਸ਼ਨੀ ਪਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਇਸ ਖਜ਼ਾਨੇ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਲਈ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖਣ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੌਤਿਕ ,ਸੁਹਜਾਤਮਕ ਅਤੇ ਸੰਕਲਪੀ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ।

ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਦਿਵਸ ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਕੌਂਸਲ ਆਨ ਮੋਨੂਮੈਂਟਸ ਐਂਡ ਸਾਈਟਸ (ICOMOS) ਨੇ ਤੁਨੀਸ਼ੀਆ ਦੇ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ 18 ਅਪ੍ਰੈਲ 1982 ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਸੀ । ਯੂਨੈਸਕੋ (ੂਂਓੰਛੌ) ਦੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਇਹ ਸੁਝਾਅ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ 22 ਨਵੰਬਰ 1983 ਨੂੰ ਜਨਰਲ ਕਾਨਫਰੰਸ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰਨ ਮਾਣਤਾ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ 18 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ‘ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਥਾਵਾਂ ਦਾ ਦਿਨ’ ਐਲਾਨਿਆ ਜੋ ਕਿ ‘ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਦਿਵਸ’ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।

ਹਰ ਸਾਲ 18 ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਲਈ ਇੱਕ ਖਾਸ ਵਿਸ਼ਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰਾ ਸਾਲ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ । ਸਾਲ 2016 ਲਈ ਆਈਕੌਮੌਸ (ICOMOS)ਵਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਵਿਸ਼ਾ (ਥੀਮ) ਹੈ  ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ। ਵਿਸ਼ੇ ਦੀ ਚੋਣ ਦਾ ਆਧਾਰ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਵਿਖੇ ਉਲਅਪਿੰਕ ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਅਗਸਤ 2016 ਤੋਂ ਆਰੰਭ ਹੋਣਾ ਹੈ । ਆਈਕੌਮੌਸ ਸਾਲ 2016 ਨੂੰ ਖੇਡ ਵਿਰਸੇ ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਖੇਡ ਵਿਰਸੇ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਖੇਡ ਵਿਰਸੇ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਵੀ ਮਨੁੱਖੀ ਸਭਿੱਅਤਾ ਵਾਂਗ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ। ਪੂਰਵ ਇਤਿਹਾਸ ਕਾਲ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣੀਆਂ ਪੇਟਿੰਗਜ਼ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਉਸ ਵਕਤ ਤੈਰਾਕੀ, ਰੈਸਲਿੰਗ, ਐਥਲੈਟਿਕਸ ਅਤੇ ਬਾੱਲ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਖੇਡਾਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਿਸਰ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਪ੍ਰਚਲਿੱਤ ਸਨ। 776 ਈ. ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਨਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਉਲੰਪੀਆ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਖੇਡਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਸਕੂਲ ਰਸਮੀ ਤੌਰ ਤੇ ਖੋਲਿਆ ਗਿਆ ਜਿਹੜਾ ਕਿ 393 ਈ. ਤੱਕ ਬਖੂਬੀ ਚੱਲਿਆ। ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਡ ਅਤੇ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਖਿੱਦੋ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਖੇਡਾਂ ਖੇਡਦੇ ਸਨ। ਆਧੁਨਿਕ ਖੇਡ ਭਾਵਨਾ ਦਾ ਜਨਮ ਹਾਲਾਂਕਿ ਇੱਕ ਵਾਦ ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਹਲੂਣਾ ਦੇਣ ਦਾ ਕੰਮ ਯੂਰਪੀਅਨ ਬਸਤੀਵਾਦ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਦਯੋਗਿਕ ਕ੍ਰਾਤੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮਨੁੱਖ ਕੋਲ ਵਿਹਲ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਸੋ ਉਸ ਨੇ ਨਵੀਆਂ-੨ ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਤਜ਼ਰਬਾ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਘੱਟ ਪੂੰਜੀ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਨੋਰੰਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਸੰਨ 1896 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਖੇਡਾਂ, ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਫੁਟਬਾੱਲ ਕੱਪ ਸਮੇਤ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ 1930 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਖੇਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਦੋ ਮਹਤੱਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾਵਾਂ ਬਣ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਟੈਨਿਸ ਅਤੇ ਮੋਟਰ ਰੇਸ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਿਆ ਹੈ।

। ਆਓ ਇਸ ਦਿਨ ਆਪਣੇ ਮਹਾਨ ਵਿਰਸੇ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਦਾ ਅਤੇ ਮਾਣ ਕਰਨ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਲਈਏ ਅਤੇ ਭਾਵੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਟੀ.ਵੀ. ਅਤੇ ਮੋਬਾਈਲਾਂ ਗੇਮਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਮਹਾਨ ਵਿਰਸੇ ਨਾਲ ਜੋੜੀਏ ।

ਵਿਜੈ ਗੁਪਤਾ, ਸਟੇਟ ਐਵਾਰਡੀ

977 990 3800

Print Friendly

About author

Vijay Gupta
Vijay Gupta1097 posts

State Awardee, Global Winner

You might also like

Important Days0 Comments

ਮਾਵਾਂ ਜਦੋਂ ਮਰ ਜਾਂਦੀਆਂ, ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦਾ ਪੁੱਤ ਛੇਤੀ ਘਰ ਆ… (13 ਮਈ ਮਾਂ ਦਿਵਸ ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼)

ਮਾਂ ਸ਼ਬਦ ਸਾਨੂੰ ਪਿਆਰ, ਮੁਹੱਬਤ, ਮਮਤਾ ਤੇ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਏਸੇ ਲਈ ਕਿਸੇ ਨੇ ਠੀਕ ਹੀ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਮਾਂਵਾਂ ਠੰਡੀਆਂ ਛਾਵਾਂ, ਛਾਵਾਂ ਕੌਣ ਕਰੇ…..। ਧੀ-ਪੁੱਤ ਚਾਹੇ ਜਿੰਨੇ ਮਰਜ਼ੀ


Print Friendly
Important Days0 Comments

The ocean absorbs approximately 25% of the CO2 added to the atmosphere from human activities each year- Vijay Gupta

World Oceans Day has been unofficially celebrated every 8 June since its original proposal in 1992 by Canada at the Earth Summit in Rio de Janeiro, Brazil. It was officially recognised by


Print Friendly
Important Days0 Comments

ਔਲਾਦ ਨੂੰ ਦੁਨਿਆਵੀ ਦੁੱਖ ਤਕਲੀਫਾਂ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਮਾਤਰ ਰਿਸ਼ਤਾ – ਪਿਤਾ (ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪਿਤਾ ਦਿਵਸ 17 ਜੂਨ ‘ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼)

ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਿਤਾ ਦਿਵਸ ਹਰ ਸਾਲ ਜੂਨ ਦੇ ਤੀਜੇ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣਾ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਚਲਣ ਹੈ ਪਰ ਹੁਣ ਆਧੁਨਿਕ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਬੱਚੇ


Print Friendly