Print Friendly
ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਹਾਥੀ ਗੰਭੀਰ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ – ਵਿਜੈ ਗੁਪਤਾ (ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਹਾਥੀ ਦਿਵਸ 12 ਅਗਸਤ ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼)

ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਹਾਥੀ ਗੰਭੀਰ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ – ਵਿਜੈ ਗੁਪਤਾ (ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਹਾਥੀ ਦਿਵਸ 12 ਅਗਸਤ ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼)

ਕੌਮਾਤਰੀ ਹਾਥੀ ਦਿਵਸ ਹਰ ਸਾਲ 12 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇਕ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਦੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਕੈਨਜਵੈਸਟ ਪਿਕਚਰਸ ਦੇ ਕਨੇਡੀਅਨ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਪੈਟਰੀਸ਼ੀਆ ਸਿਮਜ਼ ਅਤੇ ਮਾਈਕਲ ਕਲਾਰਕ ਨੇ 2011 ਵਿਚ ਥਾਈਲੈਂਡ ਦੇ ਹਾਥੀ ਦੁਬਾਰਾ ਜਾਣੋ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੇ ਸੈਕਟਰੀ ਜਨਰਲ ਸਵਾਨਪੋਰਨ ਦਰਦਰਨੰਦ ਨੇ 12 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਮਨਾ ਕੇ ਵਿਸ਼ਵ ਹਾਥੀ ਦਿਵਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ, ਜਿਸਨੂੰ ਹੁਣ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਦੇ 65 ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਸੰਗਠਨਾਂ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਹਿਯੋਗ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਹਾਥੀ ਦਿਵਸ ਦਾ ਟੀਚਾ ਅਫਰੀਕਨ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਤੁਰੰਤ ਦੁਰਦਸ਼ਾ ਬਾਰੇ ਚੇਤਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਕੈਦੀ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਬਿਹਤਰ ਦੇਖਭਾਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਲਈ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਚੰਗੇਰੇ ਹੱਲ ਸਾਂਝੇ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਅਫਰੀਕਨ ਹਾਥੀ ਨੂੰ “ਕਮਜ਼ੋਰ” ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਹਾਥੀ ਨੂੰ “ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਿਆ” ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਆਈ.ਯੂ.ਸੀ.ਐਨ. ਇਕ ਰੱਖਿਆਵਾਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਹਾਥੀਆਂ ਦਾ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅੰਦਰ ਵਿਨਾਸ਼ ਹੋਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਹੈ। ਵਰਤਮਾਨ ਆਬਾਦੀ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਹਾਥੀਆਂ ਲਈ 400,000 ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਹਾਥੀਆਂ ਲਈ 40,000 ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਆਂਕੜੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਹਾਥੀ ਗੰਭੀਰ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਦਦ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ
ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਲਪਨਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਜਿਸ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਹਾਥੀ ਨਾ ਰਹੇ? ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਸਾਲ 27,000 ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਹਾਥੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਹਾਥੀ ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਅਤੀਤ ਦਾ ਸੰਕਟ ਨਹੀਂ ਹੈ – ਹੱਤਿਆ ਅੱਜ ਵੀ ਜਾਰੀ ਹੈ, ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਦਿਨ। ਗ੍ਰੇਟ ਐਲੀਫੈਂਟ ਗਣਨਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਿਛਲੇ ਸੱਤ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਤਿਆਚਾਰ ਦੇ ਕਾਰਨ 30% ਤੱਕ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਆ ਗਈ ਹੈ। ਔਸਤਨ, ਇਕ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਹਰ 15 ਮਿੰਟਾਂ ਵਿਚ ਦੰਦਾਂ ਲਈ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਟਾਈਮ ਥੋੜਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਹੁਣ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ । ਸਾਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰ ਸਤਰੀਕ ਪਰੀਖਣ ਰੇਂਜਰਾਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਹਾਥੀ ਦੇ ਬਰਾਂਡਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਲਈ ਸਿਆਸੀ ਇੱਛਾ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ ਅਤੇ ਅਪਰਾਧਿਕ ਨੈਟਵਰਕ ਵਿੱਚ ਹਾਥੀ ਦੇ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਰੋਕਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ।
ਹਾਥੀ ਦੰਦ ਦੀ ਮੰਗ, ਜਿਹੜੀ ਚੀਨ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹੈ, ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੋਹਾਂ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਗ਼ੈਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸ਼ਿਕਾਰ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਹਾਥੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ, ਸਾਤਾਓ, ਹਾਲ ਹੀ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਚਮਤਕਾਰੀ ਦੰਦਾਂ ਲਈ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਕ ਹੋਰ ਆਈਕਾਨਿਕ ਕੀਨੀਆਈ ਹਾਥੀ, ਮਾਊਂਟਨ ਬੈਲ ਵੀ ਸ਼ਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਹੁਣ ਸੋਵਰੀ ਨਾਲੋਂ ਹਾਥੀ ਦੇ ਦਰਜੇ ਦੀ ਗਲੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਹਾਥੀ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦੀ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਾਥੀ ਵੀ ਮੀਟ, ਚਮੜੇ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਲਈ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗੈਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਵਪਾਰ ਕਾਰਨ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿਚ ਹਾਥੀ ਪੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਘੱਟ ਖ਼ਤਰਾ ਅਤੇ ਉੱਚ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ ਵੀ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਹਾਥੀਆਂ ਦਾ ਬਸੇਰਾ ਖਤਮ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਧਣ ਫੁੱਲਣ ਵਿੱਚ ਦਿੱਕਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇ਼ ਮਨੁੱਖੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ ਕਾਰਨ ਹਾਥੀ ਘਂਟ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਰਕਸ, ਚਿੜੀਆ ਘਰ ਅਤੇ ਸੈਰ ਸਪਾਟੇ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਵੀ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਚੰਗਾ ਵਿਵਹਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੁਲਾਮੀ ਵਾਲਾ ਜੀਵਨ ਜੀਣਾ ਪੈ਼ਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਖਤਰਨਾਕ ਪੱਧਰ ਤੱਕ ਘੱਟ ਰਹੀ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਹੀ ਕਹਾਗਾਂ ਕਿ ਲੋੜ ਹੈ ਮਨੁੱਖ ਜਾਤੀ ਨੂੰ ਜਾਗਣ ਦੀ, ਇਨਸਾਨ ਬਣਨ ਦੀ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਦੀ। ਜੇ ਅਸੀਂ ਸੁਚੇਤ ਨਾ ਹੋਏ ਤਾਂ ਉਹ ਦਿਨ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਥਲ ਮੰਡਲ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਜੀਵ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਗੁਆ ਬੈਠਾਗੇਂ।

ਵਿਜੈ ਗੁਪਤਾ, ਸ. ਸ. ਅਧਿਆਪਕ
977 990 3800

source – internet

Print Friendly

About author

Vijay Gupta
Vijay Gupta1097 posts

State Awardee, Global Winner

You might also like

Important Days0 Comments

ਬੌਧਿਕ ਬੁਲੰਦੀ ਅਤੇ ਸੁਹਿਰਦਤਾ ਦਾ ਮੁਜੱਸਮਾ : ਲਾਲਾ ਹਰਦਿਆਲ (14 ਅਕਤੂਬਰ ਜਨਮ ਦਿਨ ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼)

ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਲਾਲਾ ਹਰਦਿਆਲ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਅਭੁੱਲ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੌਧਿਕ ਸਮਰੱਥਾ ਬਾਰੇ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਹੈ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਧਰਤੀ ਉਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ


Print Friendly
Social Studies

15 ਅਗਸਤ 1947-ਮਨੁੱਖਤਾ ਦਾ ਉਜਾੜਾ

ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ, ਜੋ ਇੰਗਲੈਂਡ ਤੋਂ ਚੱਲ ਕੇ ਭਾਰਤ ਆਈ ਸੀ, ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ ਕੰਪਨੀ ਬਣ ਕੇ। ਇਹ ਵਪਾਰਕ ਕੰਪਨੀ ਤਾਂ ਨਾਂ ਦੀ ਹੀ ਸੀ, ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਵ ਤਾਂ ਭਾਰਤ


Print Friendly
Important Days0 Comments

ਸਾਡੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਅਤੇ ਧੰਨ ਦੀ ਅਸਮਾਨ ਵੰਡ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਰੁਕਾਵਟ (20 ਫਰਵਰੀ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ ਦਿਵਸ ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼)

ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ ਦਾ ਭਾਵ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਭੇਦ ਭਾਵ ਦੇ ਸਭ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਣ ਦੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਮੋਕੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਸਮਾਜ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਵਰਗ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਦੋੜ


Print Friendly